CROKI.NLSjoelen, curling én biljart op één rond houten bord.
Met je vinger flick je houten schijven over een glad bord naar het midden. Hoe dichter bij het centrum, hoe meer punten — maar pas op voor de acht pinnen en de schijven van je tegenstander.
Zo speel je het
- 1Opstelling. Glijpoeder over het bord. Bij 2-tegen-2 zit je tegenover je teamgenoot; om de beurt schiet een team.
- 2Flicken. Leg je schijf op de startlijn en knip hem weg met je vinger — duwen mag niet.
- 3Vrij schot. Ligt er geen schijf van de tegenstander op het bord? Dan moet jouw schijf in de binnenste cirkel landen.
- 4Raak-regel. Ligt die er wél? Dan moet je hem raken — anders gaat je eigen schijf de sloot in.
- 5Tellen. Alle schijven gespeeld? Punten tellen. Wie het eerst bij de 100 is, wint het potje.
Puntentelling
Op een grenslijn? Dan telt de láágste waarde. Raakt een schijf de buitenste lijn, dan gaat 'ie de sloot in.
Waar komt die naam vandaan?
"Crokinole" (spreek uit: KROO-ki-nool) komt van het Franse croquignole. Tegenwoordig is dat een koekje, maar vroeger betekende het ook: een korte, felle knip met de vinger — je spant een vinger tegen je duim en laat plotseling los. Molière en Voltaire gebruikten het woord al in die betekenis. Precies de beweging waarmee je een schijf over het bord schiet.
Geen Amish uitvinding
Vaak wordt gedacht dat crokinole een mennonitische of Amish uitvinding is, maar daar is geen bewijs voor. Het misverstand komt door de populariteit in die gemeenschappen: crokinole gold als onschuldig vermaak, terwijl kaarten en dansen als "duivels werk" werden gezien. De oudste wortels wijzen eerder naar spellen als carrom. Er is zelfs een documentaire (Crokinole, 2006) over de aanloop naar het WK.
Even proeven?
Je hebt geen eigen bord nodig. Kom langs op een speelavond — borden staan klaar, ervaren spelers leggen het uit en binnen tien minuten flick je mee.